Tackling Affordable Housing

          When thinking about political issues, one normally thinks of Health, Education, Pensions, Jobs. Then there are specialist subjects, agriculture, the environment, war and peace. But over the last ten years one of the major issues in Welsh politics which has not been resolved is that of housing.* 

It seems that there are houses being built everywhere, but government reports continuously refer to ‘the lack of housing’, and if you ask most people on the doorstep (as I do regularly) the lack of affordable housing is a huge concern.

But therein lies the problem. That of affordable housing. 

The issue of affordability is a funny one. In effect it is false economics. The value of the house isn’t the value of the sum of its total parts, but is instead whatever someone is willing to pay for it. Its value increases or decreases depending on multiple factors – schools, jobs, transport, yet regardless of where they are house prices always seem to be higher than what most ‘local’ people can afford. The farther from the economic centre you are the cheaper the house, but still the level of affordability remains beyond the locals. 

The reasons given for the movement of peoples are manyfold. There are house buyers who buy homes for holidaying purposes, or the affordability compared to their home towns, better levels of services, greater sense of community etc. Other less fortunate people don’t have such control over the move. In many cases certain Local Authorities deem that some people are undesirable and pose too many problems, and they therefore pass them onto other Authorities with a fistful of money to assist in the settling in. The one that sticks in my mind is Brighton and Hove’s attempts at social engineering, paying people £3500 to move to Wales. 

Whatever people’s reasons for moving – and I know that they are varied and many, after all I’ve lived in more towns than I can remember, including in a third world country – if you ask people about the issue of housing, the same ‘examples’ crop up, those of ‘scroungers’, ‘dossers’, and most recently of course economic migrants from across Europe.

We always pick on those at the bottom, those that need a roof over their heads most and those that, given the choice, would probably rather not be here either.

But these people are not the problem, and we are picking the wrong fight. 

We shouldn’t forget that it was the housing market, encouraged by Labour’s light touch regulation of the Financial sector and its mortgage companies that largely got us into the current economic mess. This economic catastrophe has in turn given the self-interested Tories and Lib Dems the perfect excuse to decimate our public services and mould the state into a tool for the rich.

 The people at the bottom of the pile are at the mercy of unscrupulous landlords, and battle with what are often unhealthy living conditions. Given the choice they would much rather be with their families. Added to this Thatcher’s ‘Right To Buy’ and the diminishing social housing stock, then we can see why there is a problem. The Tories big mantra of ‘Choice’ is not an option readily available to the poorest. 

The problem with affordable housing over the last ten years is that we were lulled into a false sense of economic prosperity believing that we were successful entrepreneurs because our financial worth on paper had shot through the roof, when in fact we did nothing to deserve this sudden rise in capital value and were in fact sitting on a bubble that was waiting to burst. We played into the hands of greedy financiers, buying mortgages which we couldn’t pay back through our wages but which we assumed would become affordable as the value of our homes got higher. A completely unsustainable economy which would collapse as soon as creditors asked for their money back, resulting in people defaulting and mortgage lenders failing to pay their creditors. And it did, in dramatic fashion. 

So what is the answer? There are many answers, much more than I have space or time to write here. But here are some thoughts in order to start a discussion. 

• Don’t blame the poorest or economic migrants for the greed of a few is the first obvious answer.
• Secondly, light touch regulation (depending on the market to regulate itself) doesn’t work. The market isn’t interested in affordability or equality of opportunity, but instead wants to profit as quickly as possible. It is a voracious beast, which if left to its own devices will not be tamed. Financial markets needs strict Government regulation.
• No mortgage lender should be allowed to provide a mortgage of more than 3 times the income, simply because we’ve seen the devastation wrought on communities when the market collapses and people can’t afford to pay back.
• More land should be bought under public ownership, and held in trust for the public good. Land ownership is concentrated in the hands of too few people meaning that development opportunities are limited. Public land could be rented out at an affordable rate to home owners, bringing money into the community and allowing the community to control the property values.
• Empty second homes should be taxed at a far greater rate.
• Stamp duty should be valued to reflect the locality of the purchaser. 

My aim is to give people real choice. If we weren’t so greedy and insist on getting as much money as possible at every opportunity then we wouldn’t need such legislation, but we are greedy, and in order to allow everyone that equality of opportunity such policies must be considered in order that our communities may thrive and grow organically without being allowed to die because of market forces. After all the current system is failing society miserably. Isn’t it about time we did things differently? 

* Deputy Housing Minister Jocelyn Davies, Plaid Cymru, worked tirelesly to allow the transfer of powers over housing to the National Assembly from Westminster but was blocked by the Conservatives. Shame on them!

Taclo Tai Fforddiadwy

Wrth feddwl am faterion gwleidyddol mae rhwun fel rheol yn meddwl am Iechyd, Addysg, Pensiynau, Swyddi. Yna mae materion mwy arbenigol megis amaethyddiaeth, yr amgylchedd, rhyfel a heddwch. Er hynny mae yna un mater amlwg wedi bod yng nghanol gwleidyddiaeth Cymru dros y ddegawd diwethaf ond nad yw’r awdurdodai wedi mynd i’r afael a hi.*

Mae’n ymddangos fel bod tai yn cael eu codi ym mhob man, ond eto mae adroddiadau’r llywodraeth o hyd yn cyfeirio at ddiffyg tai; ac os y siaradwch chi a phobl ar y stepen drws (fel ydw i’n ei wneud yn aml) mae ddiffyg tai fforddiadwy yn bryder cyffredin.

Ond dyna’r broblem. Tai fforddiadwy.

Mae’r mater o pa mor fforddiadwy yw ty yn un diddorol. Mae’n rhan o economi ffug. Nid yw gwerth ty yn adlewyrchu gwerth y rhannau unigol sydd wedi mynd i fewn i’r adeiladwaith, ond yn hytrach mae’n werth beth bynnag y mae rhywun yn barod i dalu amdano. Mae ei werth yn cynyddu neu’n disgyn yn dibynnu ar amryw o ffactorau – ysgolion, swyddi, trafnidiaeth, ond er hyn oll mae eu prisiau o hyd yn fwy na beth sy’n fforddiadwy i bobl leol. Po bellaf o’r canolbwynt economaidd y rhataf yw’r ty, ond eto mae’n parhau i fod y tu hwnt i drigolion lleol.

Mae yna amryw o resymau pam fod pobl yn dewis prynu ty. Mae rhai yn eu prynu fel tai haf, eraill oherwydd eu bont yn fwy fforddiadwy mewn un man nac mewn man arall, neu am fod gwell gwasanaethau, gwell ymdeimlad o gymuned ayb. Dewis personol ydyw i nifer yn dibynu ar anghenion neu flys. Ond nid oes gan bobl eraill, llai ffodus, yr un rheolaeth dros eu mudo. Clywn am achosion lle y mae awdurdodau lleol wedi penderfynu fod rhai pobl yn rhy anymunol ac yn pery gormod o broblemau, maent felly yn talu cildwrn iddyn nhw er mwyn eu symud i Awdurdod arall. Yr enghraifft sy’n aros yn fy nghof i oedd ymdrech Cyngor Brighton & Hove i symud y rhai hynny yr oedden nhw’n farnu yn anymunol allan o’r ardal trwy dalu £3500 iddyn nhw symud i Gymru.

Beth bynnag fo rheswm pobl am symud – ac rwy’n deall fod yna lwyth o resymau gwahanol, wedi’r cyfan rydw i wedi byw mewn mwy o drefi nag allaf i ei gofio, yn cynnwys mewn gwlad trydydd byd – os y gofynnwch i bobl am eu hymateb i’r mater o argaeledd tai, fe gewch chi’r un ymateb pa le bynnag yr ewch chi yn son am ‘scroungers’ a ‘dossers’, ac yn ddiweddar wrth gwrs mudwyr economaidd o wledydd canol a dwyrain Ewrop.

Ry’n ni o hyd yn pigo ar y rhai hynny sydd ar y gwaelod, y rhai hynny sydd a thaer angen am do uwch eu pennau ac, o gael y dewis, a fyddai yn well ganddyn nhw i beidio a bod yno chwaith.

Nid y bobl yma yw’r broblem ac ry’n ni’n pigo’r ffeit anghywir.

Rhaid i ni beidio ag anghofio mai’r farchnad dai, o dan annogaeth rheoliadau llac Llafur o’r sector arianol gafodd ni i fewn i’r helbul economaidd yma. Mae’r helbul economaidd yma yn ei dro wedi rhoi’r esgus a chyfle perffaith i’r Toriaid a’r Rhyddfrydwyr i ddifetha ein gwasanaethau cyhoeddus ac ail-lunio’r wladwriaeth fel teclyn i’r cyfoethog.

Mae’r trueiniaid ar waelod y pentwr ar drugaredd landlordiaid diegwyddor, ac yn gorfod ymdopi ag amgylchiadau afiach yn aml iawn. O gael y dewis byddai’n llawer well ganddyn nhw fod nol gyda’u ffrinidiau a theuluoedd. Ar ben hyn mae’r broblem ychwanegol o bolisi ‘hawl-i-brynu’ Thatcher a stoc dai cyhoeddus sy’n crebachu. Nid yw’r mantra Ceidwadol o roi ‘Dewis’ yn opsiwn i’r tlotaf.

Y broblem efo’r ddarpariaeth o dai fforddiadwy dros y ddegawd diwethaf oedd ein bod ni wedi dod i gredu ein bod ni mewn rhyw ffordd yn entrepeneriaid llewyrchus oherwydd fod ein gwerth arianol wedi cynyddu ar bapur, pan mewn gwirionedd nad oedden ni wedi gwneud dim i haeddu’r dyrchafiad yma mewn gwerth arianol personol heblaw am eistedd ar swigen oedd yn aros i fyrstio. Fe chwaraeon ni i fewn i ddwylo ariangarwyr barus, gan brynu morgeisi nad oedd posib eu talu yn ol trwy ffynhonellau incwm arferol, ond ein bod ni’n cymryd yn ganaitaol y byddai’n dod yn fforddiadwy wrth i werth ein tai gynyddu. Economi cwbl anghynaladwy fyddai’n dymchwel yn union syth y byddai’r credudwyr yn gofyn am eu harian yn ol, gan arwain at bobl cyffredin yn methu talu eu morgeisi a benthycwyr morgais yn methu talu’r credydwyr. Ac mi ddymchwelodd yn y modd mwyaf dramatig!

Felly beth yw’r ateb? Mae yna lawer mwy o atebion nag beth sydd gennyf i o le ac amser i’w hysgrifennu yn y fan hyn. Ond dyma rai syniadau er mwyn annog trafodaeth.

Gadewch i ni ddechrau gyda’r mwyaf amlwg.

• Rhaid i ni beidio a beio y mwyaf difreintiedig a mudwyr economaidd i gychwyn.
• Yn ail mae cael rheolaeth mor llac ar y farchnad (disgwyl i’r farchnad reoleiddio ei hun) wedi methu. Does gan y farchnad ddim diddordeb mewn pa mor fforddiadwy yw eiddo neu cynnig cyfleoedd cyfartal i bobl, ond yn hytrach mae am weld elw mor fuan a phosib. Mae’n anghenfil rheibus sydd angen ei dofi. Rhaid cael rheolaeth mwy llym ar y fachnad o du’r llywodraeth.
• Ni ddylai’r un fenthycwr morgeisi gael benthyg morgais mwy na tair gwaith yr incwm, yn syml oherwydd ein bod ni wedi gweld y difrod ar gymunedau wrth i’r farchnad fethu a phobl yn methu a thalu eu dyledion.
• Rhaid tynnu fwy o dir i fewn i berchnogaeth cyhoeddus gan ei ddal mewn ymddiridaeth er lles cyhoeddus. Mae gormod o’n tir o dan berchnogaeth canrhan rhy fychan o bobl sydd yn ei dro yn golygu fod cyfleon datblygu yn cael eu cyfyngu. Gellir rhenti allan tir cyhoeddus ar gyfradd fforddiadwy i brynwyr tai, gan ddod ag arian i fewn i’r economi leol a chaniatau i’r gymuned reoli prisiau eiddo.
• Rhaid trethi tai haf llawer yn uwch.
• Dylid newid gwerth Treth Stamp i adlewyrchu y prynwr.

Y bwriad yw i roi dewis go iawn i bobl. Pe na byddem ni mor farus ac yn mynnu ar gael gymaint o arian pob cyfle posibl yna fyddai dim angen gymaint o ddeddfu, ond rydyn ni yn farus, ac er mwyn rhoi cyfle cyfartal i bawb rhaid ystyried polisiau cyffelyb er mwyn caniatau i’n cymunedau dyfu a chryfhau yn naturiol heb orfod dioddef oherwydd grym y farchnad. Wedi’r cyfan mae’r system bresenol yn gwbl fethedig. Onid yw hi’n amser ein bod ni’n gwneud pethau’n wahanol?

*Brwydrodd y Dirprwy Weinidog Dros Dai yn y Cynulliad, Jocelyn Davies Plaid Cymru, yn aruthrol o galed i gael grymoedd dros tai i’w datganoli ond ar ol tair mlynedd o ymdrechu rhwystrodd y Ceidwadwyr ei hymdrechion yn San Steffan. Gwarth.

Brwydrwch dros S4C – trysor diwyllianol ac economaidd

Mae’r newyddion diweddar ynghylch arianu a dyfodol S4C yn destun pryder i ni yma yng Nghymru. 

Mae’r ddadl gyhoeddus y tu allan i gylchoedd caredigion yr iaith yn ymwneud a ‘gwerth am arian’, hynny yw a oes posib cyfiawnhau gwario £100m gyda chynlleied o wylwyr. 

Mae’r ddadl honno yn anghywir, ac yn ffaeledig am amryw o resymau, ond mae hi hefyd yn foesol yn ddadl wag. 

Yn gyntaf peidiwch da chi a chael eich llywio gan y cysyniad o gyfiawnhau bodolaeth y sianel trwy nifer y gwylwyr. Mae’r ffordd y mae’n nhw’n mesur nifer y gwylwyr yn fethedig; dydyn nhw ddim yn cyfri plant (gwylwyr Cyw – gwasanaeth rhagorol); a beth bynnag am hynny mae’r hyn y mae S4C wedi ei gyfrannu yn ddiwyllianol, yn ieithyddol, ac yn economaidd yn amhrisiadwy. 

Yn ogystal a hyn beth am y gwerth economaidd y mae’n nhw’n methu ei brisio? Ystyriwch a fyddai rhaglenni teledu o wledydd eraill wedi dod i ffilmio a gwario eu harian yma oni bai am yr adnoddau arbennig sydd yng Nghymru ar gyfer teledu sydd wedi dod yn sgil S4C? A fyddai ffilmiau wedi dod i ffilmio yma oni-bai am yr enw da fyddai gan Gymru trwy lwyddianau S4C? Buddsoddiad economaidd amhrisiadwy, heb son am y dros 2,000 o bobl sy’n cael ei gyflogi yn uniongyrchol gan gwmniau teledu yng Nghyrmu. 

Beth am y cwmniau hynny sydd wedi mynd ymlaen i ennill cytundebau i wneud rhaglenni i sianeli eraill gan ddod ag arian i fewn i Gymru? Rwy’n meddwl yn benodol am Tinopolis a Boomerang, cwmniau na fyddai’n bodoli oni bai am S4C, a chwmniau sy’n darparu rhaglenni o safon i Channel 4, BBC, ITV ac yn y blaen.

 Ond beth am y pethau hynny nad oes modd rhoi gwerth materol arnyn nhw? Yr iaith, y diwylliant. Roeddwn i’n ddisgybl ysgol am gyfnod yn Ysgol Gyfun Gwyr, ar gyrion Abertawe. Roedd nifer, os nad y rhan helaethaf o’m ffrindiau yno yn dod o aelwydydd Saesneg eu hiaith, ond rwy’n cofio hyd heddiw y bois yn siarad am ‘Sgorio’, am mai dyna’r unig raglen lle’r oeddynt yn gallu gweld uchwafbwyntiau o bel-droed Sbaen a’r Eidal. Felly mae S4C nid yn unig yn cyfoethogi’r Gymraeg ac yn rhan o dwf ac esblygiad naturiol yr iaith, ond mae iddi rol hanfodol yn cyflwyno’r iaith a’n diwylliant i bobl nad sy’n gyfarwydd a hi, i ysbrydoli ac ysgogi, ac mae’r sianel yn gwneud hyn i gannoedd o filoedd o bobl. 

Mae llwyddianau eraill – SuperTed, Sam Tan, Sali Mali; actorion a chyflwynwyr fel Ioan Gruffydd, Mathew Rhys, Rhys Ifans, Alex Jones, Gethin Jones, oll yn enwau cyffredin i wylwyr mewn amryw o wledydd. Mae S4C yn comisynu rhaglenni o safon – Con Passionate, Pen Talar, Tair Chwaer; ond yn bwysicach na hynny mae’n nhw’n comisynu rhaglenni gwych na fyddai yr un sianel Brydeinig yn meiddio gwneud ond sydd yn gofnod hanesyddol, yn adlonianol, ac yn adlewyrchiad o Gymru – Cefn Gwlad, Bro, Fferm Ffactor, Dechrau Canu Dechrau Canmol, C’mon Midffild, Teulu’r Mans, Tipyn o Stad; ac wrth gwrs y wasanaeth arbennig i blant yr ydw i eisioes wedi ei enwi, Cyw. 

Dim ond braslun o lwyddianau a phwysigrwydd S4C yw hyn. 

Mae’r ffaith fod Llywodraeth Llundain am drosgwlyddo S4C o dan adain y BBC yn ofid mawr. 

Yn gyntaf does gan y Bib yn ganolog ddim o’r hanes mwyaf teilwng pan fo’n dod i barchu ‘y rhanbarthau’ fel y gelwir Cymru yn llawer rhy aml. Mae’r BBC, fel pob corfforaeth fawr, yn edrych i ofalu am y mwyafrif ar drail y lleiafrif. Mae hyn wrth gwrs am olygu fod Cymru ac S4C o hyd am ddod yn olaf yn eu hystyriaethau. Mae ymateb y newyddiadurwr Phil Lavelle yn ymddangos yn boenus o gyffredin ymhlith staff a swyddogion Llundeinig y BBC. Yn ogystal a hynny mae’r ffaith mai’r BBC sydd am orfod talu am S4C allan o’i chyllid hi, heb gael arian cyfatebol gan y llywodraeth a chael y drwydded wedi ei rewi am bedair mlynedd am suro’r berthynas o’r dechrau cyntaf yn deg.                                                                                                                         

Unwaith eto y bunt sy’n rheoli, ac mae’r ffordd y bu iddyn nhw drin yr Asian Network yn dystiolaeth o pam y dyliwn ni bryderi am adael i’r Bib gymryd gofal o S4C.

 Ydy’r BBC am warantu canrhan pendol o’i chyllideb i S4C? Ydy’r BBC am ganiatau i S4C fod yn quasi-annibynol yntau a ydy’r BBC am ymyrryd? I ba raddau y bydd y BBC yn ymyrryd? Ydy S4C am fod yn atebol i’r BBC?

 Y pryder arall yw ein bod ni’n gweld monopoli ar ddarlledu yng Nghymru. I’r perwyl yma rwyf wedi cyfeirio yr achos at yr OFT. Dwi ddim yn disgwyl i ddim byd i ddod ohono.

 Mae rhai o’r cwestiynnau yma wedi cael eu hateb yn annigonol mewn llythyr gan Michael Lyons (http://www.culture.gov.uk/images/publications/Lyons_BBC.pdf) 

Ond mae’r frawddeg yma yn llythyr Lyons yn peri gofid mawr: 

                        In the event that a new partnership model does not prove viable for any reason, the Government will not take licence fee money itself for this purpose. But in this situation the Trust will propose a one-off reduction in the level of the licence fee which would be equivalent to the contribution that the BBC would otherwise have made to S4C. 

Beth mae hyn yn olygu? Os nad yw’r bartneriaeth yn gweithio, mae’n dweud nad yw’r Llywodraeth ag unrhyw fwriad i arianu S4C. Beth fydd cyllideb S4C wedyn? Tua £7m ac unrhywbeth y ca nhw o hysbysebion! 

Mae dyfodol S4C yn parhau i fod yn y fantol felly! 

Ac i gloi, beth gellir ei ddweud am sut y gwnaed y penderfyniad yma? Cytundeb gan wleidyddion o Loegr heb ymgynghori a Chymru, ac heb unrhyw ystyriaeth o oblygiadau yr hyn y mae’n nhw’n ei gynnig. Gwarthus.

Fight for S4C – a cultural and economic treasure

The recent announcements regarding funding and the future of S4C are of great concern to all of us in Wales.

 The public debate that has been held outside of Wales is all to do with value for money, that is can it be justified to spend £100m with so few viewers.

 This argument is false for a number of reasons, but it is also a morally vacuous argument.

 First of all please don’t be guided by the idea that the channel should be justified simply by the number of viewers it has. The way that viewing figures is measured is faulty; they don’t count children (viewers of the ever brilliant Cyw service, from 7am to 1pm), but more importantly  it doesn’t consider the importance of the priceless contributions made by S4C culturally, linguistically and economically.

 As well as this what about the economic value which cannot be measured? Would TV programmes from other countries have been filmed here if it wasn’t for the brilliant resources available for TV as a consequence of S4C? Would some of the movies have been filmed here if it wasn’t for the high regard that Wales is held in as a consequence of S4C networking and successes?

 These are immeasurable economic benefits, as well as the 2,000 people who are directly employed by TV companies in Wales. What about those companies that have gone on to win major contracts for other channels, bringing money into Wales? I’m thinking specifically about Tinopolis and Boomerang, companies who provide high quality programming for Channel 4, ITV, BBC, and which would not exist if it were not for S4C.

 And what about those things that you cannot place monetary value on? The language and culture. I was a pupil for a time at Ysgol Gyfun Gwyr on the outskirts of Swansea. Most of my friends came from non Welsh speaking households, but I remember vividly the discussions between them around the desks talking about ‘Sgorio’ because it was the only way that they could see continental football on TV. S4C doesn’t only have a role in enriching the language and contribute in the language’s natural evolution, but the channel also has a crucial role in introducing the language and culture to people, to inspire and encourage.

 S4C has other successes – cartoons such as SuperTed, Fireman Sam, Sali Mali; actors and presenters such as Ioan Gruffydd, Mathew Rhys, Rhys Ifans, Alex Jones, Gethin Jones, all are recognisable names to viewers across the globe. S4C has commissioned some excellent programmes – Con Passionate, Pen Talar, Tair Chwaer; but more importantly the channel commissions programmes which would never be considered by a British Commissioning Body, but which are important historical documents, are entertaining, and reflect the Wales of their time, our Wales, the Wales that we know – Cefn Gwlad, Bro, Fferm Ffactor, Dechrau Canu Dechrau Canmol, C’mon Midffild, Teulu’r Mans, Tipyn o Stad, and the terrific children’s service, Cyw.

 This is only a quick sketch of S4C’s successes and importance.

 The fact that the Government in London want to transfer S4C under the wing of the BBC is also of huge concern.

 Firstly the BBC Centrally doesn’t have the proudest record of respecting ‘the regions’ as Wales is too often referred to. The BBC, like every large corporation, is looking to protect the majority at the expense of the minority. This will inevitably mean that Wales and S4C will always be considered last. Phil Lavelle’s reaction to the announcement that the Beeb were to take over S4C is an all to familiar attitude amongst BBC’s London elite. On top of that the fact that S4C will have to be paid for out of BBC’s budget, without any additional funding and a real terms decrease in their income over the next four years will have soured the relationship from the off.

 It’s financial considerations that take precedence, and the way that they treated the Asian Network is testament to why we should be weary of letting the Beeb control S4C.

 Will the BBC guarantee a percentage of it’s funding towards S4C? Will the BBC allow S4C to be quasi-independent or will they interfere? To what degree will the BBC interfere? Will S4C have to be answerable to the BBC?

 The other concern of course is that we will have a near monopoly on broadcasting in Wales. That is why I have contacted the OFT to ask them to look into this proposed merger. I’m not holding my breath.

 Some of these questions have been partially answered in Michael Lyons letter to the BBC Trustees. (http://www.culture.gov.uk/images/publications/Lyons_BBC.pdf) 

This paragraph causes great concern:

 In the event that a new partnership model does not prove viable for any reason, the Government will not take licence fee money itself for this purpose. But in this situation the Trust will propose a one-off reduction in the level of the licence fee which would be equivalent to the contribution that the BBC would otherwise have made to S4C.

 What does this mean? It says that if the partnership fails then the Government has no intention of funding S4C. What will S4C’s budget be then? Approximately £7m and anything else they can get from advertising!

 S4C’s future is in the balance! 

And finally what can I say about the way that this decision was made? An agreement drawn up by English based politicians without any consultation with our own Assembly or any other representative body from Wales, without any consideration to the implications of what they are proposing. Disgrace!

Riportio Rod Liddle i’r Heddlu am hiliaeth

Yr Hilgi

Mae gymaint o bethau yn digwydd yn ddiweddar fel ei bod hi’n anodd gwybod ble i ddechrau!

 Felly mi wna i ddechrau gyda’r diweddaraf a gweithio fy ffordd yn ol!

 Mae facebook yn declyn gwych ar gyfer rhwydeithio a rhanu pethau, a diolch i ffrind ar Facebook fe ddoes i  ar draws erthygl gan Rod Liddle, newyddiadurwr o ryw fath ond dyn sy’n aml yn cael ei hun i fewn i drwbl (yn gwbl fwriadol ac yn  haeddianol) yn ‘trafod’ cyhoeddiad Osborne i roi S4C o dan adain y BBC (mwy ar hynna mewn postiad arall). 

Yn yr erthygl mae’n ymosod ar S4C gan ddweud fod y sianel yn ddi-bwynt ac fod angen cael gwared ohono. Mae’n amlwg nad yw wedi gwneud dim ymchwil i hanes y sianel, ei lwyddianau lu, a’i bwysigrwydd i ddiwylliant ac economi Cymru. Mi wna innau drafod hyn rhywbryd eto. 

Ond y pryder mwyaf yw ei ymosodiadau hiliol ar bobl Cymru. Mae’r term hiliol wedi colli peth o’i hergyd dros y blynyddoedd wrth iddo gael ei orddefnyddio ar achlysuron pan nad yw mewn gwirionedd yn ddim byd i wneud a hil, er enghraifft wrth drafod yr iaith Gymraeg. Ond tra fo Liddle yn senoffob, shofinist, a bigot, mae’r chwd ysgrifendig y mae’n gynhyrchu yn yr erthygl penodol yma yn ddim llai na hiliaeth. 

“What an epic waste of money just to assuage the sensibilities of some of those miserable, seaweed munching, sheep-bothering pinch-faced hill tribes who are perpetually bitter about having England as a next door neighbour. S4C has become a state funded sinecure for the utterly talentless, the dregs who cannot even get a job at HTV (Cymru);”

 Gan orffen gyda “Bin it, Johnny Bach. Bin it.” 

Mae’n siarad amdana i, fy nheulu, ffrindiau, ac nifer fawr ohonoch chi sy’n darllen yr erthygl yma. Mae’n siarad amdan pob un Cymro, gan ddefnyddio ystrydebau ffiaidd, ac anog atgasedd hiliol. 

Efallai y byddai yn dadlau mai ond cyfeirio at ‘eithafwyr ieithyddol’ sydd am weld llwyddiant S4C mae e, ac felly nad hiliaeth ydyw am nad yw’n cyfeirio at nodwedd sy’n perthyn i bob Cymro. Ond wrth ein galw yn ddi-dalent ac yn ‘dregs’ mae’n awgrymu ei fod yn credu fod rhain yn nodweddiadol o’r Cymry, ac felly yn hiliaeth. Wedi’r cyfan mae pobl o bob cefndir, crefydd ac iaith yn ymddangos ar S4C. Gall e ddim amddiffyn ei hun trwy ddweud nad oedd yn gwybod hyn – gwna dy ymchwil. Nid yw anwybodaeth yn amddiffyniad. 

Rwy’n deall ei fod yn gymeriad sbeitlyd sydd yn chwilio am sylw. Rwy’n deall hefyd wrth ysgrifennu amdano fy mod i’n bwydo ei bersonoliaeth narsistaidd. Ond mae ‘r ymosodiadau yma wedi mynd ymlaen yn llawer rhy hir. Rwy wedi cael llond bol ar yr ymosodiadau cyson yma amdano ni’r Cymry. Digon yw digon. 

Rwyf felly wedi ei riportio i Heddlu Gogledd Cymru. Mae heddwas ar y ffordd draw yma i gymryd datganiad cyn bo hir. Cawn weld beth ddaw ohono.

Reporting Rod Liddle to the Police for Racism

The Racist

There are so many things happening right now, that it’s difficult to know where to start!

So I’ll start with the latest, and work back. 

Facebook is a great networking tool, and thanks to a friend on facebook I came across an article by Rod Liddle, some-time journalist some-time trouble-maker, ‘discussing’ Osborne’s announcement that S4C was to be taken under the wing of Aunty (more of which in another post). 

In it he attackes S4C as pointless and says it should be binned. He obviously hasn’t carried out any research into the history of the channel, it’s many successes, and its vital importance to the arts and the economy in Wales. Again I’ll discuss the S4C in greater depth in another post. 

But of even greater concern is his racist attack on the people of Wales. The term racism has lost some of its meaning over the years, having been overused on occassions when race has nothing whatsoever to do with the subject in hand, the use of the Welsh language being a case in point. But while Liddle is obviously a xenophobe, a chauvinist, and a biggot, the bile produced by Liddle in this article is racism.

“What an epic waste of money just to assuage the sensibilities of some of those miserable, seaweed munching, sheep-bothering pinch-faced hill tribes who are perpetually bitter about having England as a next door neighbour. S4C has become a state funded sinecure for the utterly talentless, the dregs who cannot even get a job at HTV (Cymru);” 

Finishing with “Bin it, Johnny Bach. Bin it.” 

He’s talking about me, my family, my friends, and some if not most of you reading this article. He’s talking about every Welsh person, using the most negative stereotypes, and inciting racial hatred.   

He might argue that he’s just referring to ‘language fanatics’ as he might call us who support the channel and watch it, therefore it isn’t racism as it doesn’t refer to a determining trait of the Welsh. But to call us all talentless and dregs suggests that it is his belief that these are Welsh traits, and is therefore out and out racism. After all people of all backgrounds, religions, and languages appear on S4C. He can’t claim defence that he wasn’t to know – do your research. Ignorance is no defence. 

I know and understand that he is a spitefull character, and that he’s just looking for publicity. I also appreciate that by writing about hime, reacting to him, and anything else will only fuel his narcissistic behaviour. But it’s gone on too long now. I’m entirely fed-up with constanct snide remarks about us and what it’s like to be Welsh. Enough is enough.

I have therefore reported him to North Wales Police. A copper is coming over before long to take a statement. We’ll see what comes of it.

More service cuts to affect the poorest

Not only is the Government going to close the Newport passport office, but they have announced today that they will be closing 5 local passport offices in Wales, including the one at Wrexham. 

Another 27 people made redundant, and I sympathise wholeheartedly with them and their families. These are difficult times, and I expect that these people are in some distress. 

However this is not a posting to argue about why the Government should keep the Wrexham office open, though there are plenty of arguments as to why they should do so, not least the irony about a Government who has the stated objective of decentralising the state and promoting localism making decisions which go completely against those aims and objectives! Hypocricy in the extreme.

What concerns me about this announcement is that this is yet another service cut that will affect Wales more than other areas within the UK. While closing 5 local offices might be a small percentage of the overall closure programme they represent an essential (all-be-it irregular) service to a huge swathe of the Welsh population scattered across a large geographic area.

By letting their deliberations regarding centralised cuts be led by the bottom line they are disregarding the important role that services like a local passport office play. This is not only a failure on behalf of the Conservatives and Liberals, it is a regular pattern seen in decisions made in London, and was particularly notable of the Labour Government. They are following an historic pattern, with what they consider to be the remote regions losing out, while they are in fact denying essential services to the whole nation.

The British Authorities must either not be aware of Wales’ unique circumstances and needs, or they don’t care. I suspect that it is actually a combination of both. Circumstances such as higher levels of poverty, a more fragile economy, less income, inferior public transport, and much much more, all of which mean that these closures will hit the people of Wales more than residents in more affluent and central locations.

 The announcement is tempered by their intention to introduce a mobile service. They haven’t yet announced what this would actually mean. But it does raise the question why is this mobile service not rolled out across the whole of the UK and close every interview office? The main costs involved in running the interview office are revenue costs, wages. In order to maintain the same level of service one would expect them to maintain the same staffing levels (more or less). The fact is that this is a cost cutting measure, and the service levels will fall affecting the poorest most.

We must remember that this is an interview office providing a service for adults who have never held a passport. It is therefore fair to say that the people who use this service are more likely to be the elderly and the poorest. Once again this cursed ConDem Government are targetting the weakest in our society.

Y mwyaf bregus yn colli rhagor o wasanaethau

Felly, nid yn unig fod y Llywodraeth am gau swyddfa basport Casnewydd, ond rydym ni’n clywed heddiw fod pum swyddfa basport lleol am gau hefyd, gyda swyddfa Wrecsam yn eu plith. 

Dyma 27 yn rhagor o bobl yn ardal Wrecsam ar y clwt felly, ac rwy’n cydymdeimlo yn fawr a nhw a’u teuluoedd. Mae’n gyfnod cythryblus, ac mae’n siwr eu bod nhw’n mynd trwy dipy o wewyr.

Serch hynny dydw i ddim am gynnig dadl yn y fan hyn ynghylch pam ddylai’r Llywodraeth gadw swyddfa Wrecsam yn unig ar agor, er fod yna hen ddigon o resymau pam na ddylid cau yr un o’r swyddfeydd lleol, ac yn wir mai cynyddu darpariaeth leol dylai llywodraeth sydd a’u bryd ar ddatganoli ei wneud! 

Yr hyn sydd yn fy mhryderi am y datganiad yma yw ei fod yn un arall eto fyth yn y rhestr gynyddol o wasanaethau sydd am daro Cymru yn waeth na rhanau eraill o’r DU. Tra fo cau 5 swyddfa lleol yn ganrhan bach o’r nifer sylweddol y mae’n nhw am gau drwy’r DU, mae’n nhw’n cynrychioli darpariaeth gwasanaeth i nifer helaeth o bobl Cymru. 

Wrth adael i’w hystyriaethau ynghylch toriadau yn ganolog gael eu benderfynu gan y ‘bottom line’ mae’n nhw’n diystyrru rol a gwerth cymdeithasol pethau fel swyddfeydd pasport lleol. Nid methiant y Ceidwadwr a’r Rhyddfrydwyr yn unig mo hyn, mae’n batrwm cyson a ddaw o du’r awdurdodau yn Llundain o bob lliw, ac roedd hyn yn arbennig o nodweddaidol o’r Llywodraeth Lafur. Dilyn patrwm gydol oes y mae’n nhw’n ei wneud yn y fan hyn, gyda’r ‘cyrion’ yn eu hachos hwy yn colli allan, ond gyda chenedl gyfan yn ein achos ni yn colli talp o wasanaeth.

Mae’n rhaid nad yw’r awdurdodau Prydienig naill ai yn ymwybodol o amgylchiadau ac anghenion unigryw Cymru, neu ddim yn poeni. Rwy’n amau mai cyfuniad ‘r ddeu-beth yw’r gwir. Amgylchiadau megis economi mwy bregus, lefelau tlodi uwch, cyfartaledd incwm is, trefniadau teithio anos a llawer iawn mwy, oll yn golygu y bydd y datblygiadau yma yn taro trigolion Cymru yn waith nag ardaloedd eraill mwy canolog a mwy llewyrchus. 

Mae’r penderfyniad yn cael ei dymheru gyda’r cyhoeddiad y bydd gwasanaeth teithiol yn cael ei gynnig. Does dim cyhoeddiad arall wedi cael ei roi ynghylch beth, yn weithredol, y mae hyn yn ei olygu. Ond mae’n codi’r cwestiwn pam nad yw’r wasanaeth deithiol yma yn cael ei gynnig i bawb gan ddiddymu pob swyddfa cyfweld? Prif gost swyddfa gyfweld yw cost refeniw, y cyflog. Er mwyn cynnig yr un lefel o wasanaeth felly byddai rhywun yn disgwyl cynnig yr un lefel o staffio. Y gwir yw mai gweithred ermwyn torri costau yw hyn, ac mae disgwyl y bydd safon y gwasanaeth yn disgyn yn aruthrol yn dilyn cau y swyddfeydd lleol yma.

Rhaid cofio mai swyddfa gyfweld ydyw yn darparu gwasanaeth i oedolion sydd erioed wedi cael pasport o’r blaen. Mae’n deg dweud mai’r tlotaf a’r henoed yw’r mwyafrif o bobl sy’n defnyddio’r gwasanaeth. Unwaith eto felly mae gweithredoedd y Llywodraeth ConDem felltigedig yma am effeithio ar y gwanaf yn ein cymdeithas yn waeth.

PROPOSALS TO EXPAND AREAS OF NATURAL BEAUTY TO LLANGOLLEN AND DEE VALLEY WELCOMED‏

Mabon ap Gwynfor, Plaid Cymru’s candidate for Clwyd South, has said that plans to give Llangollen and the Dee Valley official ‘Area of Outstanding natural Beauty’ (AONB) Status would be a welcome boost to tourism in austere times.  Mabon, whose family farms in the Dee Valley, welcomed the proposals which he said would lead to a number of benefits.  

The proposals would result in the AONB incorporating rural Wrexham and Denbighshire communities. 

Plaid Cymru Candidate for Clwyd South, Mabon ap Gwynfor said:  

“These proposals are great news for the Llangollen and Dee Valley area.  I am sure that this official status will boost tourism and would encourage even more holidaymakers to come to the area.   This boost to the local economy would be doubly welcomed in today’s tough economic climate.” 

Mabon, whose family farms in the Dee Valley also said that acknowledging the area’s ‘outstanding beauty’ would have personal meaning for him;

“The areas in question are of huge historic and cultural significance to Wales, but they are also areas of incredible natural beauty, and it would be great for them to be officially recognised as such.  I’m proud to say that my family farms in the Dee valley, beneath Cadair Bronwen on the Berwyn range, therefore I know firsthand how outstandingly beautiful the area is, and welcome any plans to celebrate the beauty of the landscape.” 

The Plaid Candidate added:

 “There is currently a problem in the area of damage being caused to the land by scramblers, off road 4x4s and off road bikes.  I am hopeful that giving the area AONB status would help to put an end to that.”

Croesawi cynnig i gynnwys Llangollen a Dyffryn Dyfrdwy yn rhan o Ardal o Harddwch Eithriadol

Mae Mabon ap Gwynfor, ymgeisydd Plaid Cymru yn Ne Clwyd yn dweud y byddai cynlluniau i osod statws swyddogol Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol ar Langollen a Dyffryn Dyfrdwy o gymorth i’r diwydiant twristaidd mewn cyfnod anodd. Mae Mabon, sydd a theulu yn ffermio yn Nyffryn Dyfrdwy, wedi croesawi’r cynnig gan ddweud y byddai yn dod a nifer o fuddianau. 

Meddai Mabon ap Gwynfor, ymgeisydd Plaid Cymru yn Ne Clwyd, 

“Mae’r cynnig yma yn newyddion da i Langollen a Dyffryn Dyfrdwy. Rwy’n siwr y bydd y statws swyddogol yma yn rhoi hwb i dwristiaeth ac yn denu hyd yn oed yn fwy o dwristiaid i’r ardal. Byddai’r hwb yma i’r economi leol i’w groesawi yn enwedig mewn cyfnod economaidd anodd.” 

Cydnabu Mabon fod gan y cynnig o roi statws Ardal o Brydferthwch Eithriadol Naturiol bwysigrwydd personol iddo: 

“Mae gan yr ardal yma a argymhellir bwysigrwydd hanesyddol a diwyllianol i Gymru. Dyma oedd ardal Glyndwr. Mae yma gylchoedd cerrig, ceiri hynafol, a dwsinau y dyddynau hynafol, oll wedi chwarae rhan greiddiol yn hanes ein cenedl. Ond mae hefyd yn ardal odidog o hardd, a byddai’n wych petai’r ardal yn cael ei chydnabod. Rwy’n ymfalchio yn y ffaith fod gen i deulu yn ffermio yn Nyffryn y Ddyfrdwy, yn nghysgod Cadair Bronwen, ac rwy’n gwerthfawrogi hynodrwydd yr ardal ac yn croesawi unrhyw gynlluniau i ddathlu’r hynodrwydd yma.” 

Ychwanegodd Mabon 

“Mae yna broblem sylweddol yn yr ardal gyda cherbydau yn difetha’r tir, yn feiciau ac yn gerbydau 4×4 yn gadael niwed ofnadwy i’r tir wrth iddyn nhw scramblo. Gobeithio y bydd rhoi statws swyddogol i’r ardal yn rhoi terfyn a’r y moduro anghyfrifol yma.”